To dwanaście miesięcy, w których powstawały nowe parki, ogrody, infrastruktura sportowa i edukacyjna. To rok zielonych akcji, społecznych spotkań i wyjątkowych wydarzeń, które zbliżały mieszkańców do natury. To także czas, w którym Zarząd Zieleni Miejskiej świętował swoje 10-lecie!

Zielone miasto

Rok 2025 przyniósł otwarcie długo wyczekiwanego Parku Kolejowego, nowej miejskiej osi spacerowej prowadzącej wzdłuż estakad. To miejsce, które w spektakularny sposób odmieniło dotąd zaniedbane tereny. Otwarciu – z udziałem Prezydenta Miasta Krakowa Aleksandra Miszalskiego – towarzyszyła radość mieszkańców. Jednocześnie, niemal równolegle, rozpoczęły się prace nad kolejnym – trzecim – etapem, w innej części tej wieloletniej inwestycji. Nowa ścieżka pieszo-rowerowa połączy Wisłę z Zabłociem i Podgórzem, dając początek dalszym zmianom w przestrzeni, która z roku na rok odzyskuje swoje miejsce na mapie miasta.

Rok nowych, zielonych przestrzeni

Otworzyły się także nowe, zielone przestrzenie. Mieszkańcy zyskali m.in. Park Aleksandry Północ, Park Kurczaba czy wyjątkowy Park Łokietka, który połączył historię z nowoczesną rekreacją. Powstały zielone przestrzenie w Ruszczy i na Prądniku Białym, a parki kieszonkowe przy ul. Kolistej i Tymotkowej pokazały, jak nawet niewielkie tereny mogą stać się miejscem odpoczynku w skali mikro. 

W Parku im. Stanisława Wyspiańskiego powstały długo oczekiwane alejki spacerowe, Park Radzikowskiego zyskał zupełnie nowa strefę, a Smoczy Skwer przy Zachodniej przeszedł generalną modernizację. Na osiedlu Jagiellońskim zakończyła się ostatnia część dużej przebudowy placu zabaw, a na Czyżynach przy ul. Niepokalanej Panny Marii zakończono II etap rewitalizacji ogródka jordanowskiego. Modernizację przeszedł także plac zabaw przy ul. Działowskiego.

Zmiany nie ominęły urokliwego Parku Kleparskiego, który wzbogacił się o atrakcyjny drewniany plac zabaw, czyli przestrzeń rekreacyjną dla najmłodszych, ale również pierwszy w Krakowie oświetlony skatepark. Dopełnieniem był również remont parkowych alejek.

Warto odnotować także bardziej tematyczne przestrzenie – od toru pumptrack i boisk do gry w boule w Parku Woźniców po nowy Park Klinówka Parkour oraz boisko do badmintona na Młynówce Królewskiej.

Ogrody, które łączą ludzi

Mijający 2025 był również rokiem ogrodniczych przełomów. Największym z nich stało się otwarcie pierwszego w Polsce ogrodu parcelowego „Pod Gwiazdami”. Ogromne zainteresowanie – blisko 300 zgłoszeń na 47 działek – pokazało, jak bardzo mieszkańcy pragną opiekować się i uprawiać własny kawałek ziemi. Miejski krajobraz wzbogacił się również o Podgórski Tajemniczy Ogród – przestrzeń spotkań, integracji i wspólnej uprawy roślin.

Równolegle zielone zmiany wkraczały tam, gdzie nikt by się tego nie spodziewał – za mury Aresztu Śledczego, gdzie dzięki wieloletniej współpracy powstała przestrzeń ogrodnicza pełna życia, edukacji i zaangażowania.

Miejskie inwestycje zmieniające codzienność

To był rok wielu prac, które nie rzucają się w oczy tak jak otwarcie parku, ale to one decydują o jakości życia mieszkańców.

Są to działania na rzecz bezpieczeństwa i estetyki: od wzmocnionego mostku na Drwince po prace modernizacyjne w Parku Bagry Wielkie. W wielu miejscach trwają procesy, które dopiero z czasem pokażą pełnię swojego potencjału – jak wciąż prowadzona zmiana na Placu Wolnica, której celem jest odbetonowanie i przekształcenie go w bardziej przyjazną, zieloną przestrzeń. Tak samo kontynuowane są działania nad modernizacją ogródków jordanowskich oraz powstającym Geograficznym Ogrodem Krakowian na Kozłówku.

W mieście toczą się modernizacje placów zabaw – od Popławskiego i Dębskiego, Plac Sikorskiego po Mistrzejowice, gdzie powstał Zielony Zakątek. W Parku Rżąka rozwija się infrastruktura sportowa – rozbudowa psiego wybiegu i wielofunkcyjnego boiska, a na Łąkach Nowohuckich powstają nowe pomosty, które pozwolą odkrywać ten obszar z zupełnie innej perspektywy. W 2025 wykonaliśmy również kładkę do Parku Reduta oraz nową kładkę na Młynówce Królewskiej.

Bardzo ważnym punktem nadchodzących zmian są dwa projekty w Swoszowicach. Rozpoczęliśmy tam tworzenie przestrzeni rekreacyjno-edukacyjnej przy ul. Kąpielowej oraz modernizację placu zabaw w strefie uzdrowiskowej. Na oba projekty pozyskaliśmy dofinansowanie z funduszy europejskich.

Nowe nasadzenia – licznik drzew i informowanie o wycinkach

W Krakowie liczy się każde drzewo, dlatego miasto uruchomiło platformę internetową, drzewa.um.krakow.pl, gdzie można śledzić na bieżąco nie tylko ile drzew zostało już posadzonych, ale także w jakich lokalizacjach. Cel to 200 tysięcy nowych drzew do połowy 2029 roku! W 2025 r. Kraków wzbogacił się o ponad 46 tys. nasadzeń, w tym także leśnych (dokładna suma nasadzeń zostanie zaktualizowana w liczniku ok. 15 stycznia).

W tym roku miasto uruchomiło również przejrzysty system informowania mieszkańców o planowanych wycinkach drzew. To odpowiedź na liczne postulaty społeczne dotyczące większej transparentności oraz dostępności informacji w tym zakresie. Od 2025 r. informacje o drzewach przeznaczonych do usunięcia są dostępne bezpośrednio w terenie wraz z opisem, w ramach jakich działań są prowadzone. Mapa z decyzjami o wycinkach drzew w Krakowie znajduje się na stronie: https://experience.arcgis.com/experience/309b44360db04ee1b5c84033aa074911

Miasto, które wsłuchuje się w głos mieszkańców

Kraków w 2025 roku był areną wielu konsultacji społecznych – od rozmów o przyszłości Dworu Bemów czy Białych Mórz, po kluczową debatę na temat błękitno-zielonej polityki miasta do 2050 roku. Wspólne dyskusje dotyczyły również modernizacji Smoczego Skweru przy ulicy Wietora.

I – co ważne – mieszkańcy nie tylko konsultowali, ale też współdecydowali. Budżet Obywatelski znów okazał się jednym z najważniejszych motorów zmian, dzięki któremu powstały nowe parki, place zabaw, ogrody i przestrzenie sportowe w niemal każdej części miasta. Zwycięskie projekty w kolejnych latach nadal będą zmieniały i zazieleniały miasto.

Utrzymanie, czyli codzienna praca, która tworzy wielki efekt

Przez cały rok prowadziliśmy prace pielęgnacyjne i ochronne: w sadach trwało bielenie i przycinanie drzew, czyszczono budki lęgowe, usuwano rośliny inwazyjne, grabiono liście, odśnieżano alejki a na Błoniach w lecie odbyły się tradycyjne sianokosy. To działania, które nie pojawiają się na plakatach, ale bez nich miejska przyroda nie mogłaby funkcjonować.

Oprócz tego cały rok prowadziliśmy liczne prace ochronne na najcenniejszych przyrodniczo obszarach Krakowa: w Zakrzówku, Kowadzy, Dąbrowie, na użytku ekologicznym Gryziel, a także w ramach ochrony terenów Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego i obszarów Natura 2000.

Wspólnie z Wami i dla Was

Ogromnym bogactwem roku były wydarzenia plenerowe – zarówno te duże, jak i kameralne. Od znanych, cyklicznych miejskich wydarzeń, przez Sobótkę Bronowicką, Pikniki Swoszowickie, spotkania na Bobrowym placu zabaw, psie pikniki, ćwiczenia w zieleni, po klimatyczne „Kino na trawie” czy „Lawendowy poranek”, podczas którego rozdawaliśmy mieszkańcom ciętą lawendę.

Bardzo ważnym punktem w kalendarzu był zorganizowany przez Zarząd Zieleni Miejskiej Jadalny Kraków Fest – zarówno majowy targ, jak i jesienne Święto Plonów. Mieszkańców nie zabrakło również podczas letniego poranku w otwartym z inicjatywy Prezydenta ogrodzie klasztornym przy Bazylice św. Floriana.

W Parku Tetmajera jesienią odbyła się efektowna wystawa dyń, a koniec roku zwieńczyła ulubiona przez mieszkańców akcja wymiany karmy dla zwierząt na świąteczne drzewka. „Przynieś smaka za świątecznego krzaka” od kilku lat wspiera krakowskie schronisko dla bezdomnych zwierząt.  

Edukacja ekologiczna rozwijała się dzięki niezastąpionym działaniom i warsztatom Centrum Edukacji Ekologicznej Symbioza, które w mijającym roku ugościło blisko 18 tys. odwiedzających. To również działania zespołu Kraków w Zieleni, tak uwielbianej Szkole Miejskich Ogrodników, kontynuacji projektu Ogród z Klasą czy spacerów w ramach Parkobuta.

Dzięki Budżetowi Obywatelskiemu przez cały rok realizowaliśmy również programy edukacyjne i kulturalne, takie jak Drwinka dla Ciebie, Łączymy Bronowickie Parki, pikniki, spotkania i otwarta strefa w Parku przy Fabrycznej.

Dużym sukcesem edukacyjnym była również nagroda Słoneczniki dla Symbiozy i wyróżnienie EkoLider za projekt „Ekologiczne pejzaże. Las wielu perspektyw”. W tym roku Kraków ponownie znalazł się w gronie liderów zielonych zmian. Park Zakrzówek zdobył nagrodę „Lider Dostępności” w kategorii przestrzeń publiczna.

Zazielenianie z partnerami

Miasto po raz kolejny pokazało, że zieleń staje się wspólną odpowiedzialnością mieszkańców, biznesu i instytucji. W ramach pakietów sponsorskich posadzono tysiące drzew i krzewów: zaczynając od 15 tysięcy drzewek leśnych z HSBC w przy ul. Węgrzeckiej, poprzez sadzenie mikrolasu wspólnie z PZFD Kraków na Plantach Mistrzejowickich, róże od Cisco, derenie i wiśnie sadzone z Sylvamo, aż po krokusowe dywany dzięki współpracy z InPostem. Sponsorzy wsparli także liczne akcje ekologiczne, a mieszkańcy dołączali do wydarzeń, pokazując, że troska o zieleń jest w Krakowie bardzo ważna na każdej płaszczyźnie. Dzięki współpracy z partnerami i sponsorami pozyskano 650 tys. zł na zazielenianie Krakowa.

Nowe środki, nowe możliwości

Ten rok przyniósł także imponujące środki zewnętrzne na dalsze zielone działania. Dofinansowanie w wysokości ponad 2,1 mln zł na „Szkołę w dobrym klimacie” pozwoli stworzyć wzorcowe zielone przestrzenie przy 15 krakowskich szkołach.

Jeszcze większą pulę – 25 mln zł – przeznaczono na ochronę bioróżnorodności Zalewu Nowohuckiego. To projekty, które określą standardy ekologicznych inwestycji na kolejne lata. W ramach projektów unijnych oraz krajowych na krakowską zieleń pozyskaliśmy łącznie blisko 42 mln zł.

Zielone przed nami!

Był to rok intensywnej pracy, ale też wielkiej radości – otwarć, spotkań, spacerów, wspólnych działań i sukcesów. Rokiem, w którym Kraków jeszcze mocniej pokazał, że przyszłość miasta jest zielona.

Nowe parki i ogrody, modernizacje, inwestycje i akcje edukacyjne stworzyły wspólną mozaikę, w której każdy mieszkaniec znalazł coś dla siebie – od przestrzeni odpoczynku, przez miejsca aktywności, po ogrodnicze inspiracje. Choć wiele przedsięwzięć zostało zakończonych z sukcesem, równie wiele właśnie się zaczyna. Kolejne miesiące przyniosą kontynuację prac, otwarcia nowych przestrzeni i dalsze przemiany, które sprawią, że miasto będzie jeszcze bardziej zielone, przyjazne i jeszcze bliższe mieszkańców.