W związku z pojawiającymi się w ostatnim czasie pytaniami prezentujemy statystyki dotyczące lat 2016-2020 związane zarówno z wycinkami jak i nasadzeniami na terenach zielonych będących w utrzymaniu ZZM.
 
🌳 W latach 2016-18 zaobserwować można tendencję rosnącą w ilości wycinanych drzew. Od zeszłego roku jednak, zgodnie z przewidywaniami tendencja ta maleje. Związane jest to z faktem, iż w pierwszych latach istnienia ZZM prowadzone były konieczne zabiegi związane z poprawieniem jakości drzew rosnących na terenach zielonych do poziomu niezbędnego bezpieczeństwa w stopniu niezagrażającym życiu i zdrowiu mieszkańców.



🌳 Drzewa w miastach to nie tylko dziedzictwo po poprzednich pokoleniach, ale również zobowiązanie wobec naszych potomków. Dlatego też, tam gdzie jest to możliwe wprowadzany jest program ochrony „drzew sędziwych” (https://zzm.krakow.pl/bioroznorodnosc/sedziwe-drzewo.html), jednak nigdy w miejscach w których narażone mogłoby być życie ludzkie.
 
🌳 Od początku naszych działań ilość drzew sadzonych przewyższyła ilość drzew wycinanych o niemal 30%. Standardy sadzonych przez nas drzew są jasno określone przez „Kierunki rozwoju i zarządzania terenami zieleni w Krakowie na lata 2019-30” (załącznik nr 5 opracowany przez dr hab. P. Murasa) i należą do najwyższych w Polsce.
 
🌳 Osobny wykres prezentuje nasadzenia dotyczące lasów, których w okresie ostatnich 4 lat przybyło prawie 35 ha(dla przykładu powierzchnia Lasu Mogilskiego to 24 ha), a w roku 2020 planowanych jest kolejnych 20 ha.


🌳 Współcześni 30-40-latkowie mogą dożyć czasów, gdy z polskich lasów zniknie 75 proc. drzew, a wraz z nimi setki gatunków innych roślin, a także grzybów i zwierząt - prognozują naukowcy z PAN, w udostępnionym PAP opracowaniu: http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C78437%2Cnaukowcy-z-pan-prognozuja-za-kilkadziesiat-lat-z-polskich-lasow-moze-zniknac

Nie oznacza to jednak, że z lasów zniknie 75 proc. Drzew. Nie grozi nam wylesienie, tylko wyparcie jednych gatunków przez inne, a w konsekwencji rewolucyjna zmiana ekosystemów – podkreśla dr hab. Andrzej M. Jagodziński, dyrektor Instytutu Dendrologii PAN.

🌳 Niektóre gatunki drzew przeżyją – jodła pospolita, buk zwyczajny, jesion wyniosły, dąb szypułkowy i dąb bezszypułkowy. Inne będą występowały zdecydowanie rzadziej – sosna zwyczajna, świerk pospolity, modrzew europejski oraz brzoza brodawkowata.

🌳 Zmiany klimatu mają i będą miały duży (bezpośredni i pośredni) wpływ na wiele sektorów gospodarki i społeczeństwo poprzez oddziaływanie na fizyczne i biologiczne składniki ekosystemów, takie jak: woda, gleba, powietrze i różnorodność biologiczna.

 🌳 Rośliny rodzime będą podatne na większy stres ze strony środowiska i staną się bardziej wrażliwe na działanie szkodników i chorób. Oczekuje się zatem wzrostu ilości epidemii spowodowanych patogenami grzybiczymi i bakteryjnymi zarówno pod względem ilościowym jak i pod względem ich natężenia na obszarach o podwyższonych opadach. Wysokie temperatury zimą i wiosną wydłużą okres wegetacji roślin, zmieniając cykle wzrostu roślin żywicielskich oraz zmniejszając ich odporność. Będzie można zaobserwować większą liczbę owadów w trakcie jednego sezonu wegetacyjnego. Zwiększy się zarówno populacja owadów oraz ilość grzybów, które są w stanie przeżyć okres zimowy, powodując powstanie większej liczby ognisk zakażenia w kolejnym sezonie upraw. Coraz trudniejsze, będzie tworzenie zapasów wolnego od wirusów materiału rozmnożeniowego, jako że cieplejsze zimy będą sprzyjać przetrwaniu mszyc oraz będą ułatwiać rozprzestrzenianie się wirusów   w  okresie letnim. Dodatkowo wyższe temperatury zimą oraz dłuższe okresy nasycenia gruntów wodą stworzą sprzyjające warunki dla gnicia korzeni. W związku z powyższym należy założyć, że większość szkodników owadzich potencjalnie może powodować większe szkody  w wyniku globalnego ocieplenia.

🌳 Im wyższa temperatura, tym drzewa tracą więcej wody - wpływ wahań klimatu na wzrost drzew widać w ich słojach. Drzewa reagują bowiem przede wszystkim na czynniki środowiskowe, które najbardziej ograniczają rozrost słojów. Przyrost drzew  w mieście Kraków jest uzależniony od poziomu opadów i staje się wolniejszy wraz z nadejściem okresu intensywnej suszy. ( na podstawie badan dendroklimatycznych 2019/20120  w miejscu: Park Lotników)

🌳 Spodziewane ocieplenie klimatu spowoduje migrację gatunków, w tym obcych inwazyjnych, głównie z Europy Południowej, Afryki Północnej, Azji, wraz z równoczesnym wycofywaniem się tych gatunków, które nie są przystosowane do wysokich temperatur i suszy latem, a dobrze znoszą ostre mrozy, dlatego nie bez znaczenia będzie wpływ zmian klimatu na skład gatunkowy drzewostanów oraz ich kondycję. Osłabione drzewa będą bardziej podatne na uszkodzenia od wiatru. Wskazane jest podjęcie dalszych działań na rzecz zrównoważonej gospodarki  drzewostanem w mieście i dostosowanie składu gatunkowego do nowych warunków ( przebudowa gatunkowa drzewostanu miasta).
🌳 ZZM wprowadza dobór gatunkowo-odmianowy, przy którym coraz większe znaczenie przywiązuje się do fitoremediacyjnej funkcji roślin. Dla drzew w głównych ciągach komunikacyjnych - decydujące znaczenie ma przede wszystkim ich odporność na wszelkie zanieczyszczenia, suszę i podwyższone zasolenie. Przykładem może być lipa drobnolistna (Tilia cordata), która chociaż ma bardzo duże zdolności akumulacji pyłów, cierpi od zanieczyszczeń i jest wrażliwa na zasolenie gleby. Drzewa o dużych koronach i wysokich wartościach akumulacji pyłów PM10 i PM2,5 powinny tworzyć zieleń towarzyszącą (szerokie pasy – wielorzędowe aleje) oraz elementy osnowy dendrologicznej w parkach i na skwerach, podobnie jak odporne i silnie rosnące gatunki drzew iglastych.

🌳 Przykładowe gatunki drzew dostosowane do nowych warunków klimatycznych wprowadzane na terenie miasta przez ZZM to:

Acer campestre – klon polny odm. 'Nanum'

Acer campestre – klon polny odm. ‘Elsrijk’ 

Corylus colurna –  leszczyna turecka

Crataegus ×media –  głóg pośredni  odm.  'Paul's Scarlet' (odm. podobna ‘Rosea Plena’)

Crataegus monogyna –  głóg jednoszyjkowy odm. ‘Stricta’

Crataegus prunifolia –  głóg śliwolistny odm. 'Splendens’

Fraxinus pennsylvanica –  jesion pensylwański

Fraxinus pennsylvanica  –  jesion pensylwański odm. 'Crispa'

Ginkgo biloba – miłorząb dwuklapowy odm. ‘Fastigiata’

Ginkgo biloba  – miłorząb dwuklapowy odm. ‘Princeton Sentry’

Ginkgo biloba – miłorząb dwuklapowy odmiana   ‘Tremonia’

Gleditsia triacanthos f. inermis – glediczia trójcieniowa forma  bezcierniowa i odm. 'Skyline'

Platanus ×hispanica  – platan klonolistny

Prunus ×eminens  – wiśnia osobliwa odm. ‘Umbraculifera'

Pyrus calleryana  – grusza drobnoowocowa odm. 'Chanticleer'

Quercus palustris – dąb błotny zalecana odm. ‘Green Dwarf’

Quercus rubra – dąb czerwony

Robinia pseudoacacia – robinia biała

Robinia pseudoacacia – robinia biała odm. ‘Bessoniana’

Robinia pseudoacacia  – robinia biała odm. 'Umbraculifera'

Sorbus intermedia – jarząb szwedzki oraz  odm. ‘Brouwers’

Sorbus x thuringiaca  – jarząb turyngski odm. ‘Fastigiata’